Sinekli Bakkal – Halide Edip Adıvar

sinekli-bakkal
Kitabın Adı:SİNEKLİ BAKKAL
Kitabın Yazarı: Halide Edip ADIVAR
Kitabın Yazılma Yılı:1936
Kitabın Yayınevi: Özgür Yayınları
Kitabın Basım Yılı: 1999
Sayfa Sayısı:458
Kitabın Konusu: Halide Edip, Sinekli Bakkal adlı kitabında İstanbul’un Sinekli Bakkal mahallesinin Sinekli Bakkal sokağında doğup büyüyüp evlenen Rabia adlı bir hafız kızının ve çevresindekilerin hayatını anlatmaktadır.

Kitabın Özeti:
Sinekli Bakkal, Abdulhamit devri İstanbul’unun kenar mahallelerinden birisidir. Bir geçitten çok bir toplantı yeri gibidir. Bu sokakta oturanlardan biri mahalle imamıdır. Onun kızı, Emine ise babasının istemesine rağmen “Kız Tevfik” denilen bir halk sanatçısı ile evlenir. Tevfik; orta oyunu, karagöz gibi şeylerle vakit geçirir. Ayrıca Emine ve Tevfik’le birlikte, sokaktaki İstanbul bakkaliyesini işletmektedir. Bir süre sonra Tevfik ile Emine anlaşamazlar ve ayrılırlar. Tevfik yaptığı şaklabanlıklar yüzünden sürülür. Ancak Emine hamiledir, ve İnadını ve iradesini annesinden, yeteneklerini ise babasından olan bir Rabia isimli bir kızları dünyaya gelir . Emine’nin Babası Rabia’nın dedesi olan imam ise Rabia’yı biraz büyüyünce hafız yapar. Mahallenin bir de kibar konağı vardır: “Selim Paşa Konağı”. Bu konak başlı başına bir alemdir. Selim Paşanın Hanımı dünyanın tadına varmış, yaşlandıkça ölüm korkularına kapılmıştır. Ve teselliyi nerede bulacağını şaşırmış bir kadındır. Selim Paşa ise Padişahın dostlarından ve Zaptiye Nazırı idi. Oğlu Hilmi ise babasının aksine Jön Türklerle ilgisi olan bir ihtilalcidir. Büyüklük peşinde bir hayal adamı. Konağa giren – çıkan pek çoktur. Peregrini adında ki bir İtalyan piyanist Vehbi Dede adında bir Mevlevî bunların başlıcaları arasındadır.

Rabia mevlit ve kuran okumaktaki şöhreti ile Selim Paşa konağına kapılanır. Peregrini’yi orada tanır. Vehbi dededen musiki dersleri, alır. Rabia biraz büyüdüğünde Hiç görmediği babası Tevfik sürgünden dönmüştür. Rabia annesi ile babası arasında tercih yapmak zorunda kalmış ve Babası Tevfik’i seçmiştir. Bunun üzerine Emine Rabia’ya çok kızmış her namazdan sonra beddua etmeye başlamıştır. Rabia Babasına bakkalda ve karagöz oyunlarında yardım etmekte Mahallenin cücesi olan Rakım Amcası ile beraber hep beraber güzel vakit geçirmektedir. Lakin Tevfik’in kadın kılığına girip Selim Paşanın oğlu Hilmi için Fransa’dan gelen yabancı evrakları feslilerin giremeyeceği Fransız Postanesine gidip alması esnasında yakalanması ile, Tevfik, zaptiye dairesinde “göz patlatan Hakkı” adında ki zorbanın sıkı işkenceleri ile sorguya çekilmiştir. Gene de Hilmi’nin adını vermez sürgüne yollanır. İş anlaşıldığı için Paşanın oğlu Hilmi de Selim Paşanın emri ile sürgüne Şama sürülecektir.

Tevfik yokken Rabia Rakım Amcanın yardımı ile dükkanı idare eder. Vehbi Dede ve Peregrini de kendisine arkadaşlık ederler. Ama babası sürgüne yollandığından sonra bir daha Selim paşa konağına ayak basmaz. Konakta pek sevdiği bir Cariye vardır: Kanarya Hanım. Çerkez asıllı olan Kanarya Hanım da aslında evlenip çırak çıkmıştır.

Rabia, Ramazanlarda camileri gezer mukabele okur ara sıra mevlitlere çağrılır. Şehzade Nihat Efendisinin yalısında da Mevlit okumaya davet edilir. Rabia yalıya gittiğinde iç salonun kapıları açılarak sinekli bakkal mescidinin büyük bir toplantı yeri haline getirildiğini görür. Renkli Papatya başlarına benzeyen yüzlerce başörtülü kadın dinleyicisi vardır. Bu duygulu kalabalığa yanık ve dokunaklı sesi ile mevlit okuduktan sonra salonun sonunda çok güzel bir mermer heykele benzeyen sarışın bir kadın görür . Bu kanarya Hanımdır. İki eski dost çığlık çığlığa birbirlilerinin boynuna atılırlar.

Peregrini Rabia’nın okuduğu mevlide hayrandır. Karakterine, olgunluğuna hayrandır. Sonunda , tasarısını Vehbi dedeye açar. Onunda uygun bulması üzerine Rabia ile evlenmek için dinini değiştirir. Osman adını alır. Vehbi dede de, onu kızı gibi sevmektedir. Yani Rabia da güzelliği bulan Tanrı sevgisi…

İmam da Emine de öldüğünden Osman’la Rabia Evi onarırlar. Dükkanın üstüne yerleşirler. Rabia’nın gebeliği çok sıkıntılı geçer. Sonunda İstanbul’da ilk defa yapılan bir sezeryan ameliyatı ile kurtulur. Bir oğlu olur. Bu mutlu olayı izleyen yıllarda 1908 meşrutiyeti gelir. Sürgünler yerlerine dönerler. Geri dönenler arasında Tevfik de vardır. Rabia, Osman Rakım Amca , Mahallenin Kibar tulumbacısı, Sabit Beyağabey , Bütün sinekli bakkal onu karşılamaya giderler. Vakti ile Padişah haini diye sille tokat İstanbul’dan sürülenlerin hepsi, şimdi birer Hürriyet kahramanı olarak dönmektedir.

Tevfik’in bu siyasi görüşlerle ilişiği yoktur. Vapur rıhtımına yanaşıpta sürgünler çıkınca karşılama törenleri başlar. Sabit Beyağabey bir emir verince sinekli bakkal takımı Tevfik’in bile ürkütüp saklanacak yer aratan bir coşku ile gösterilerine başlar. Sinekli bakkal delikanlıları Şişmanca bir adamı omuzlarına alırlar. Tevfik’in mahalleye dönüşü dolası ile ateşli bir hürriyet nutku çeken bu adamı Tevfik hemen tanır. Bu zaptiye dairesinde kendine işkence eden göz patlatan Muzafferdir. Vehbi Dede ile Osman Tevfik’in Koluna girer ve ona bir torunu olduğunu haber verirler.

Kitabın Anafikri: Halide Edip‘in gözünde ideal Türk kadının doğu kültürünün aynı zamanda Batı ile tanışmış ılımlı kişiliğini; akla dayanan Batı felsefesinin birer temsilcisiolduğunu topluma göstermek istemiştir.
Kitabın Kahramanları:
RABİA:Romanın asıl kahramanı: İlhâmi İmamın kızı Emine ve Kız Tevfik diye bilinen orta oyuncusunun kızı “Rabia”dır. Rabia, Yazarın romanda kendisi yerinde gösterdiği ve “İdeal Türk kadını nasıl olmalı?” sorusunun cevabı olan kişidir. Rabia’nın kişiliğinin oluşmasında babasından çok dedesinin etkili olmuştur. Kendisi İmam olduğu için torunu hafız yaparak İslami bilgilerle donanmasını sağlamıştır. Paşanın konağına gitmesi ile Rabia’nın kişiliğinin değişiminde en büyük etkiyi görülüyor. Dedesinin yanında her zaman cehennemden bahsedilerek büyüyen Rabia konağın ortamını görünce geleneklerine bağlı, ancak batı eğilimli bir karakter ortaya çıkıyor. iki ayrı ruh ikliminde yetişmiş olduğu Peregrini yani Osman’la evlenmesi ile de bunu gösteriyor. (BKZ. sayfa 87)
KIZ TEVFİK: Daima şen şakrak, orta oyununda usta, yakışıklı ve çok düzensiz bir kimlikte anlatılıyor.
VEHBİ DEDE: Konakta Rabia’ya ders veren bir Mevlevî derviş olarak bize aktarılan Vehbi
Dede, her zaman teselli edici teskin edici mizacı ile Rabia’nın dedesinden çok farklı olarak Ruh okşayıcı bir alim olarak anlatılıyor.
PEREGRİNİ (OSMAN): Annesinin tavsiyesiyle eskiden papaz olan Peregrini daha sonra her hangi bir dine bağımlı olmaksızın yaşamış bir müzik hocası. Türkçe’yi çok iyi konuşan bu adam dinsiz olmasına rağmen Vehbi Dede gibi dinine bağlı insanlara saygı duymuştur. Rabia ile evlenmek için dinini değiştirerek Osman ismini almıştır.
SELİM PAŞA: Eski Dahiliye Nazır, padişaha son derece bağlı bir mizaç ortaya sürmüştür. Öyle ki kendi oğlunu bile gözünü kırpmadan ve elinde kesin delil olmadan sürebilmiştir. Ama diğer taraftan Rabia’ya karşı hep şefkatli olmuş ve iyi davranmıştır.
EMİNE: Rabia’nın annesidir. Önceleri Rabia’yı çok sevmiş ancak sürgünden dönen babasını kendisine tercih edince, elinden gelse Rabia’nın boğazına sarılmak istemiştir. Elini öpmek için gelen kızını kovmuştur.
İLHAMİ İMAM: Rabia’nın büyük Babası, mahalleliye devamlı cehennemden bahseden bir imam.
BİLAL: Rabia ile evlenmek isteyen bir genç.
RIFAT AMCA: Mahallenin cücesi.
PEMBE: Rabia’nın hizmetini yürüten beraber yaşadığı çingene.
HİLMİ: Selim Paşanın Jön Türk oğlu.
SABİHA HANIM: Selim Paşanın Hanımı.
KANARYA HANIM: Köşkte ki bir Çerkez kızı.

Kitabın Yorumu:Bence Sinekli Bakkal bugün dahi türk kadınına örnek teşkil edebilecek bir şaheserdir. Bu kitap sadece Türk kadını için değil erkeği içinde bir rehberdir, bunun için herkesin bu kitabı okumasını şiddetle tavsiye ediyorum.

VN:F [1.9.22_1171]
Bu yazının aldığı puan
Rating: 8.3/10 (32 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 8 votes)
Sinekli Bakkal - Halide Edip Adıvar, 8.3 out of 10 based on 32 ratings
merve
Aralık 2nd, 2008 at 1:15 pm

bence çok güzel bir kitap ve çok güzel bir site bu site olmasaydı sinekli bakkal kitabini 2 hafta içinde okumam lazımdı çok teşekkürler yani

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)
mervebenım ben
Aralık 2nd, 2008 at 1:29 pm

ya adam akıllı bişiy yapsanıza bu ne biçimn ozet adam sorulları cvb yazar

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -3 (from 3 votes)
bnn
Aralık 21st, 2008 at 5:48 am

aynen kesin hocalar dövecek =(=(=(

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -2 (from 2 votes)
serap
Ocak 1st, 2009 at 11:07 am

çok bğendim ama daha kısası yokmu

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)
turgay
Ocak 6th, 2009 at 12:14 pm

arkadaslar hoca burdan yazdığımı ogrenıse ben bıterım valla
performans odevı!!!!!

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 3 votes)
mmm
Ocak 6th, 2009 at 1:20 pm

bize 458 sayfalık kitabı okutturacaklar çok ii yaaaa bu site harikaaaaaaaaaaa

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)
merve
Ocak 7th, 2009 at 1:28 pm

bence çok sıkıcı ve agır bir kitap daha ilgi çekici veakıcı olbilirdi

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)
sibel
Ocak 10th, 2009 at 3:24 pm

güzelmis tesekürler

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
yagmur
Ocak 12th, 2009 at 12:30 pm

bence sıkıcı ama odevım oldugu ıcın okudum tabı pek okudum denılemez ozetını sayenızde okudum bıde bu yazılı sorumdu tesekkur edıyorum sızlere

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)
yagmur
Ocak 12th, 2009 at 12:32 pm

bu sıteyı cok sevdım ya ben :D:D:D:D

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)
dilan
Şubat 6th, 2009 at 1:35 pm

melis_sev_012@hotmail.com

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -2 (from 2 votes)
gzl kıss
Şubat 6th, 2009 at 3:28 pm

nie msn verion

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)
ŞHEKER
Şubat 22nd, 2009 at 5:48 am

BNCEDE GZL Bİ SİTE ÖDEVİMİ BURDAN YAPIYORUM ÖĞRETMEN ANLAMAZ İNŞALLAH SNDE ”DİLAN ”NİE MSNİ VERİOSUN ANLAMADIM

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
kahtalı
Mart 13th, 2009 at 12:44 pm

güzel bi roman anafikrini anlamak lazım. ben okuduktan sonra bakıyorum gözden kaçan bi yer var mı diye. emeğe saygı hazırlayana teşekkürler.

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
EREN
Mart 21st, 2009 at 12:05 pm

bu ne yaaaaaaaaaaaaa çok uzun:(:(:(

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -2 (from 2 votes)
Kahraman Bir Genç
Mart 31st, 2009 at 11:38 am

burdan özetleri direk yazsak hocalar anlar mı ???

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -1 (from 1 vote)
berk
Nisan 16th, 2009 at 1:25 am

allah biz sabır versinn yaa lise son sınıfız verdikleri ödeve bakk deli olmamak elde değil… ös br yandan bu ödev bir yandan kitabi aldım ama bir türlü okutyacak zmn olmadı deli oldumm bende bu siteden aldım DD

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
ülkü
Mayıs 2nd, 2009 at 6:19 am

walla bzm hocanında öğrenememesi lazım bu siteyi =)

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)
tibet
Mayıs 27th, 2009 at 10:09 am

ben halide edip adıvarı çook seviyorum ama fazla güzel bi özet olmamışş daha güzeli olabilirdi:):):)

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -2 (from 2 votes)
mutlu
Haziran 7th, 2009 at 5:36 am

kitabın tamamını okumadım ama okuduğum kadarıyla çok güzel bir kitap olduğunu söyleye bilirim keşke o dönemde olup tanıya bilseydin halide hocayı ruhu şad olsun

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 2 votes)
ali uzman
Haziran 18th, 2009 at 9:04 am

ben süt inegi ve seanen keci ciftligi kuracagim kombassan holdingden parami alamiyorum,

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -2 (from 2 votes)
asi
Haziran 20th, 2009 at 1:59 pm

site süper ama her zaman olduğu gibi fırsatçılar var öğretmenler de onların iyiliği için oku demiştir heralde fırsatçı işte bilmedikleri bişey yok acaba merak ettim kaybeden kim oldu?

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 3 votes)
hanife
Ekim 3rd, 2009 at 5:11 am

çoq qüsel bi roman bu yha valla ben 458 sayfalık kitabi nasıl okucam die endişeleniodum ama şimdi çoqq rahatım gerçekten süper bir roman msn mi vereyim isteyen ekleye bilirr..:) (kumralim_girly@hotmail.com) eklemenizi bekliorum

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -1 (from 3 votes)
hanife
Ekim 3rd, 2009 at 5:13 am

evet ama okumaya deger.:) msn m (kumralim_girly) isteyen herkez ekleye bilrr..

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -1 (from 1 vote)
gülben
Ocak 3rd, 2010 at 5:56 am

cok beğendim kitabı cok güzel msjlar var .okudum iki günde siteyede bi gözden gecirmek amaclı baktım bizim de hoca finalde soracak da.özeti yerine tamamını okumanızı tavsiye ederim sevgilerle…

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -1 (from 3 votes)
kitap kurdu
Aralık 8th, 2010 at 5:36 am

yazanın ellerine sağlık, çok güzel olmuş. Ama bence biraz büyüklere göre. Yorumu ana fikri falan eski kelimeleri biraz daha az kullanarak yani çocukça yazarsanız sevinirim. Öğretmenlere yutturmak zor oluyo da :D :D :D

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
kitap kurdu
Aralık 8th, 2010 at 5:37 am

aynen :D

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
kitap kurdu
Aralık 8th, 2010 at 5:37 am

belki xD

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
asdf
Ocak 10th, 2011 at 6:34 am

Basım sayısı ne yaaa

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
ceyda
Mayıs 6th, 2011 at 10:12 am

siz gine iyisiniz benim sınavda çıkcak

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
bil l
Mayıs 15th, 2011 at 7:48 am

(((((Kitabın Yorumu:Bence Sinekli Bakkal bugün dahi türk kadınına örnek teşkil edebilecek bir şaheserdir. Bu kitap sadece Türk kadını için değil erkeği içinde bir rehberdir, bunun için herkesin bu kitabı okumasını şiddetle tavsiye ediyorum.))))))

buradaki ziddetle tavsiye ediyorum sözünü hiç sevmedim.
şiddetten şiddet doğar o da seni boğar kardeş …
biraz sakin ol.

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
bil l
Mayıs 15th, 2011 at 7:49 am

ceyda aynı durumdayız yoksa ben bunu okumam

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
furkan
Mart 4th, 2012 at 10:03 am

çok kötü bir kitap 458 sayfa özetide çok uzun :(

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: -1 (from 1 vote)
elif ateş
Mayıs 6th, 2013 at 11:24 am

hoca inşallah anlamaz 7 sayfalık özet çıkarmam lazım

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
zeynep
Kasım 18th, 2013 at 4:51 am

çok güzel herkeze tavsiye ederim

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)

LEAVE A COMMENT