Kutadgu Bilig

Yusuf Has Hacib tarafından yazılan bu eser,islami Türk edebiyatının bilinen ilk büyük eseridir.6645 beyitten oluşan bir siyasetnamedir.Kelime anlamı mutlu olma bilgisi,terim anlamı ise siyaset bilgisidir.
Yöneticilerin ve devlet görevlilerinin sahip olması gereken nitelikler yanında,halkın görevleri,çeşitli meslek mensuplarıyla ilşkilerde ayrıntılı bir şekilde anlatılmıştır.
Temel yapısı manzum hikaye şeklindedir.

Eserdeki kahramanlar ve temsil ettikleri kavramlar şunlardır:

1) Kün Togdı : Köni törü(doğru kanun = adalet)
2) Ay Toldı : Kut(baht)
3) Ögdülmüş : Ukuş(anlayış,idrak,akıl)
4) odgurmış : Akıbet

Kün Togdı,adı ve kutu belli,cihanda ün tutmuş bir hükümdardı.İşi doğru,hal ve hareketleri düzgün idi.Dili doğru ve güvenilir,gözü gönlü zengin idi.Bilgili,anlayışlı ve uyanık bir beydi.Kötü için ateş,düşman için kahrediciydi.Kahraman ve yiğitti.Bu vasıfları onu günden güne yüceltmişti.Kün Togdı bir gün yalnız başına otururken bunalır;beylik işinin büyük iş olduğunu düşünür ve işleri yürütecek,içini dışını anlayacak,akıllı,bilgili,işbilir ,hal ve hareketleri düzgün,dil ve gönü doğru,sadık bir yardımcısı olmasını ister.Öte yanda Ay Toldı adlı zeki bir kişi vardı.Akıllı, anlayışlı,bilgili,hareketleri sakin,yüzü güzel,sözü yumuşaktı;her türlü öğrenmişti. “Ben burada niçin kuru kuruya yürüyorum;hükümdara gidip hizmet edeyim” diyerek hazırlık gördü ve atına binip yala düştü.Hükümdar şehrine geldiği zaman konaklayacak bir yer bulamayıp bir imarette geceledi.Bir süre gariplik çekti.Sonra bazı kişilerle tanışarak bir oda tuttu.Nihayet “Küsemiş” adlı bir kişi onu hacibe götürdü;hacib de Kün Togdı’ya takdim etti.

Ay Toldı,hükümdarla tanışır ve onun hizmetine girer.Aradan bir zaman sonra Ay Toldı ölümcül bir hastalığa yakalanır.Ay Toldı vasiyetini oğlu Ögdülmiş’e verir ve vasiyeti hükümdara götürmesini ister.Oğluna son sözlerini söyleyerek onu kucaklar.

Ay Toldı’nın ölümünden sonra hükümdar Ögdülmiş’in sorumluluğunu üzerine alır.Ögdülmiş yetişkin olunca hükümdarın hizmetine girer.Sonun da hükümdar Ögdülmiş’ten kendisi gibi bir kişi daha bulmasını ister.O da hükümdara inzivada yaşayan Odgurmış’ı tavsiye eder.Hükümdar da Odgurmış’a bir mektup yazar ve Ögdülmiş vasıtasıyla gönderir.Daha sonra Odgurmış, hükümdara mektup yazar ve Ödgürmiş ile mektubu gönderir.Hükümdar bu mektubu okuduktan sonra ikinci bir mektup gönderir.Mektubu yine Ödgülmiş götürür.Odgurmış ile Ödgürmiş konuşurlar;sonunda Odgurmış beylere nasıl hizmet edeceğini sorar.Ögdülmiş,beylere nasıl hizmet edeceğini;saray mensuplarına,avama;bilgin,doktor ve şair vb. çeşitli meslek mensuplarına nasıl davranılacağını,aile efradıyla ilişkilerin nasıl olacağını,yemek adabını Odgurmış’a anlatır.Buna karşılık Odgurmış da Tanrı’ya kulluk etmeyi anlatır ve hükümdardan kendisini affetmesini ister.Ögdülmiş tekrar dönerek durumu hükümdara anlatır.Hükümdar onu dinledikten sonra üçüncü defa Ödülmiş’i Odgurmış’a gönderir;sonunda Odgurmış razı olarak hükümdarın davetine icabet eder.
Odgurmış tekrar dağdaki inzivasına döner.Sonunda Ögdülmiş geçmiş günlerine acıyıp tövbe etmek diler ve Odgurmış’a gitmek üzere hükümdardan izin ister.Odgurmış bir gün hastalanır ve Ödgülmiş’yanına çağırtır.Ögdülmiş onun yanına gider ve bir süre kaldıktan sonra Odgurmış’a veda edip tekrar hükümdarın yanına döner.Bir zaman sonra Ögdülmiş,Odgurmış’ı görmeye gider;fakat artık O ölmüştür.Ögdülmiş yas tutar,hükümdar baş sağlığı diler,Ögdülmiş hükümdarın uzun yaşamasını,sevenlerinin çok olmasını,yerinin genişlemesini diler.

Hükümdarla Ögdülmiş böylece yaşayıp gitmişler;eğri işleri düzeltip dünyayı düzene koymuşlar,halkın duası ile mutlu bir ömür sürmüşler.Sonrada;

“ Sonunda olar bardı kaldı edgü atı
Yitip bargu ermez atı hürmeti”

Kutadgu Bilig eserlerinden  seçmeler için TIKLAYINIZ

VN:F [1.9.22_1171]
Bu yazının aldığı puan
Rating: 7.9/10 (61 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +12 (from 18 votes)
Kutadgu Bilig, 7.9 out of 10 based on 61 ratings
isimsiz
Mayıs 2nd, 2013 at 4:16 am

pek anlayamadım ama tşk

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)
isimsiz
Mayıs 2nd, 2013 at 4:16 am

ha tm anladım elinize sağlık

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +4 (from 4 votes)
isimsiz
Mayıs 2nd, 2013 at 5:05 am

lan bu kiyap özeti dimi admin kitap özeti lazım bana

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)
zeynep sara
Kasım 5th, 2013 at 12:29 am

Bu kitabın özetini çıkarandan Allah razı olsun :-) :-) :-) !!!!!!!!!!

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
Zeynep Sara
Kasım 5th, 2013 at 4:22 am

Bu özeti yazandan Allah razı olsun :-) :-) :-) ! ! !

VA:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)

LEAVE A COMMENT