(d. 1902, Sevil- la, İspanya – ö. 1963, Mexico, Meksika)

İspanyol şair ve eleştirmen. Ulaşılmak istenenle ulaşılabilecek olan arasındaki uçurumun kapatılabilmesi yolunda incelikli öneriler getirdiği bir üslubu vardır.Bir subayın oğluydu. Sevilla Üniversitesi’nde hukuk okuyarak 1925′te mezun oldu. Bu dönemde pek çok şiiri yayımlandı. 1927′de şair Luis de Göngora’yı 300. anma yılı töreninde bazı şiirleri okundu. Aynı yıl, Perfil del aire adlı şiir kitabı yayımlandı. Öbür şiir kitapları, özellikle Los placeres prohibidos (1931; Yasak Hazlar), eşcinsellik eğiliminin etkisiyle, yaşam karşısında gittikçe artan bir acının izlerini taşır. Cernuda bütün şiirlerini La realidad y el deseo (Gerçeklik ve İstek) adlı kitabında topladı. Kitap, pek çok kez genişletildi ve yeniden düzenlendi.İspanya Cumhuriyeti’ni savunan Cernuda, 1938′de bu amaçla İngiltere’yi bir baştan bir başa dolaştı. Cumhuriyetin yıkılmasından sonra İngiltere’de öğretim üyeliği yaptı. 1947′den 1952′ye değin ABD’deki Mount Holyoke College’da ders verdi. 1951′de Meksika’yı ziyaret etti ve ertesi yıl bu ülkeye yerleşti. Daha eski şairler üzerine eleştiriler ve şiir kitapları yayımladı. Bunlarda gerek klasik mitlere, gerekse Meksika mitlerine göndermelerde bulunuyordu. Bütün şiirleri, ölümünden sonra Realidad y deseo’run son baskısında (1964) bir araya getirildi.



(d. 23 Aralık 1790, Figeac – ö. 4 Mart 1832, Paris, Fransa)

Tarihçi ve dilbilimci. Eski Mısır araştırmalarına bilimsel bir nitelik kazandırmış, Mısır hiyeroglif yazısının çözülmesinde önemli rol oynamıştır.Champollion, daha 16 yaşındayken Latince ve Yunancanın yanı sıra altı eski Doğu dilini öğrendi. Grenoble Akademisi’ne, Kopt dilinin Mısır’ın eski dili olduğunu öne süren, bugün yanlışlığı saptanmış bir bildiri sundu. Paris’te gördüğü öğrenimin ardından, 19 yaşında Grenoble Lisesi’nde tarih öğretmenliğine başladı; 1809-16 arasında burada ders verdi. Hiyeroglifleri çözmek onda bir tutku halini almıştı. İngiliz doğabilimci Thomas Young’ın, üzerinde Yunan alfabesiyle yazılmış bir metin ile bunların hiyeroglif ve demotik yazıyla kazınmış çevirilerinin bulunduğu Rosetta Taşı’nı çözmede attığı ilk adımlardan sonra Champollion da bilmecenin parçalarını birleştirmeye başladı. 1821-22′de Rosetta Taşı’nın üstündeki hiyeroglif ve hiyeratik yazılarla ilgili makaleler yayımladı, ayrıca hiyerogliflerin Yunan alfabesindeki karşılıklarının bir listesini çıkardı. Bazı hiyeroglif işaretlerin alfabetik olduğunu, bazılarının heceleri belirttiğini, bazılarının ise daha önce dile getirilmiş bütün bir düşünce ya da nesneyi gösterdiğini ilk saptayan Champollion oldu. Champollion’un başarıları, bazı meslektaşlarının keskin ve çoğu kez kişisel eleştirilerine uğradı.1826′da Louvre Müzesi’nin Eski Mısır koleksiyonuna müdür olan Champollion, I828′de Mısır’a arkeolojik bir araştırma gezisi düzenledi. 1831′de Coliege de France’ ta kendisi için özel olarak kurulan Eski Mısır Yapıtları Kürsüsü’nde görev aldı. Bir Mısırca dilbilgisi kitabı (1836-41) ile Mısırca sözlük (1841-43) hazırlayan Champollion’ un öteki yapıtları arasında Precis du systeme hieroglyphique des anciens Egyptiens (1824; Eski Mısır Hiyeroglif Sisteminin Elkitabı) ve tamamlayamadığı Pantheon Egyptien, ou collection des personnages mythologiques de l’ancienne Egypte (1823-25; Mısır Panteonu ya da Eski Mısır Mitolojik Figürleri Koleksiyonu) sayılabilir.



Asıl adı Louis-Charles-Adfilaide Chamisso De Boncourt

(d. 30 Ocak 1781, Château de Boncourt, Fransa – ö. 21 Ağustos 1838, Berlin, Almanya)

Berlin romantikleri arasındaki en yetenekli şairlerden biri, yazar ve bilim adamı. Faust’u andıran Peter Schlemihls wundersame Geschichte (1814; Peter Schlemihl’in Garip Öyküsü) adlı masalı en ünlü yapıtıdır.Fransız Devrimi’nin terör ortamından kaçan ailesi, Chamisso dokuz yaşındayken Berlin’e sığındı. Chamisso, anadili Fransız- canın yerme Almanca kullanmaya başladı. İlk yapıtlarını 1804-06 arasında, kendisinin de yayın yönetiminde yer aldığı Berliner Musenalmanach’ta yayımladı. 1804′te, Berlin romantiklerinin toplandığı Kuzey Yıldızı Birliği (Nordsternbund) adlı derneği kurdu. 1807-08′de Fransa ve İsviç-re’yi dolaştı; bu sırada Madame de Stael’in çevresindeki edebiyatçılar topluluğuna katıldı.

Chamisso’nun en ünlü yapıtının kahramanı Peter Schlemihl’in öyküsü gerçekte alegori yoluyla vatansız bir adam olan Chamisso’nun kendi siyasal yazgısını dile getirir. Gölgesini Şeytan’a satan Schlemihl, karşılı-ğında hiç tükenmeyen bir para kesesi alır. Ama gölgesiz bir insanın umulmadık güçlüklerle karşılaşacağını çok geçmeden anlar. Gene de Şeytan’ın yeni önerisi üzerine gölgesiyle ruhunu takas etmeye yanaşmaz; bir adımda yedi fersah yol alan bir çift çizme giyerek, ilk takasta yitirdiği iç huzurunu yeniden bulmak için dünyayı dolaşmaya çıkar.Chamisso’nun, Robert Schumann’ın bestelediği Frauenliebe und Frauenleben (Kadınların Aşkı ve Yaşamı) gibi ilk şiirleri, dönemin Alman romantik şiirine özgü naif bir üslupla yapmacıksız duyguları betimli-yordu. “Vergeltung” ve “Salaş y Gomez” gibi öykülü baladları ile şiirlerinde ise kimi zaman olağandışı ve dokunaklı konuları işledi. Ama şiirleri zamanla daha gerçekçi bir çizgiye yöneldi ve Heinrich Heine’nin övgüsünü kazandı. Bu dönemdeki şiirlerinin çoğunda, 1838′de yapıtlarını çevirdiği Fransız şair Pierre-Jean de Beranger’nin siyasal şiirlerini örnek aldı. Beranger’den yaptığı çeviriler ve onlara öykünen kendi şiirleri Alman edebiyatına siyasal lirizm öğesini getirdiği için, birçok eleştirmen Chamisso’yu 1840′lann siyasal şiirinin habercisi sayar.Chamisso, yumuşakçalarda eşeyli ve eşeysiz üreme biçimlerinin birbirini izlemesini

konu alan araştırmalarıyla bilim adamı olarak da ün kazanmıştı. Ayrıca, Güney Asya dilleri üzerine çalışmalarıyla da ünlü bir filologdu. Dünya çevresinde yapılan bilimsel bir keşif gezisine botanikçi olarak katılan Chamisso’nun (1815-18) sefer sırasında tuttuğu günlük Reise um die Welt mit der Romanzoffischen Entdeckungs-Expedition (1821; Romanzov Keşif Ekibiyle Dünya Çevresinde Yolculuk) bu türün klasikleri arasına girmiştir.



(d. 9 Eylül 1855, Southsea, Hampshire, İngiltere- ö. 9 Ocak 1927, Bayreuth, Almanya)

İngiliz asıllı, Alman dostu siyaset felsefecisi. Avrupa kültüründeki “Âri” unsurun ırksal ve kültürel üstünlüğünü savunarak, pangermenizmi ve Alman milliyetçiliğini, özellikle Nasyonal Sosyalist hareketi etkilemiştir.

Versailles, Cenevre ve Viyana’da öğrenim gördü. Richard Wagner’in hayranlarından olan Chamberlain ilk kitabı Notes sur Lohengrin’i (Lohengrin Üzerine Notlar) 1892′de yayımladı. Bunu, Wagner oyunları-nın bir çözümlemesi (1892) ve bestecinin yaşamöyküsü (1895) izledi. Bu kitaplarda Chamberlain, Wagner’in yapıtlarında Toton kahramanlığını yansıtan öğeleri vurguladı. 1899′da yayımladığı iki ciltlik Die Grundlagen des neunzehnten Jahrhunderts (Ondokuzuncu Yüzyılın Temelleri) Avrupa kültürünün geniş, ama taraflı bir çözümlemesiydi. Bu kitapta, Avrupa’nın yücelik ve yaratıcılığının Batılı Âri halklardan kaynaklandığını, Yahudi etkisinin ise temelde olumsuz olduğunu öne sürdü. Chamberlain, bu kuramı oluştururken, “Kuzeyli” ırkın üstünlüğünü kanıtlamayı ilk kez deneyen Gobineau kontu Joseph Arthur’un yazılarından geniş ölçüde yararlanmıştı.Chamberlain’in sonraki yapıtları arasında Kant (1905) ve Goethe’yi (1912) konu alan çalışmaları, I. Dünya Savaşı’nda Almanların askeri amaçlarını ve girişimlerini savunan birçok deneme, kendi yaşamöyküsü olan Lebenswege meines Denkens (1919; Düşüncenin İzlediği Yollar) ve Rasse und Persönlichkeit (1925; Irk ve Kişilik) sayılabilir. Chamberlain 1907′de Bayreuth’e yerleşmiş, ikinci evliliğini Wagner’in tek kızı Eva’yla yapmıştır. I. Dünya Savaşı boyunca Almanya’da kalan Chamberlain 1915′te Alman Askeri Haç Nişanı’nı almış, ertesi yıl da Alman uyruğuna geçmiştir



(d. 22 Ekim 1870, Thornhill Lees, Yorkshire – ö. 2 Ocak 1947, Cambridge, İngiltere)

İngiliz tarihçi, dil ve edebiyat uzmanı. Eski İngiliz dili ve edebiyatı incelemelerine bütünsel bir yaklaşım kazandırılmasında önemli katkısı olan Chadwick, 1912-41 arasında Cambridge Üniversitesi’nde Anglosakson araştırmaları profesörü olarak görev yapmıştır.Yorkshire’da Anglikan bir papazın oğlu olarak doğdu. Wakefield Grammar School’ dan (orta dereceli üniversite hazırlık okulu) sonra Cambridge Üniversitesi’ndeki Clare College’da (1889-93) okudu. 1893′te aynı okulda öğretim üyeliğine başladı.Çalışmalarına klasik dil ve edebiyat alanında başlayan Chadwick, çok geçmeden erken ortaçağ Britanya tarih ve edebiyatına yöneldi. Önce Germen, daha sonra Kelt tarih ve edebiyatını inceledi. Studies in Anglo-Saxon Institutions X1905; Anglosakson Kurumlan Üzerine İncelemeler), The Origin of the English Nation (1907; İngiliz Ulusunun Kökeni), The Heroic Age (1912; Kahramanlık Çağı) ve karısı Nora ile birlikte yazdığı üç ciltlik The Growth of Literatüre (1932-40; Edebiyatın Yükselişi) en önemli yapıtlandır. İlk iki kitap, Anglosak- sonların eski tarihine ışık tutma açısından değer taşır. Üçüncü kitapta ise Chadwick bir karşılaştırmalı edebiyat yöntemi geliştirir; Yunan ve Germen kahramanlık şiirlerini karşılaştırarak “kahramanlık çağı”nı, eski destanlann yansıttığı uygarlığın gelişimindeki bir evre olarak değerlendirir. The Growth of Literatüre adlı kitabında ise, bu yöntemi bütün eski edebiyat türlerine uygular. Böylece Yunan, Germen, Kelt, Slav, Sanskrit, Eskimo, Polinezya edebiyatlarında ve birçok başka edebiyatta rastlanan pek çok türün köken ve gelişimini aydınlatır.

Chadwick her zaman uygarlıklan bir bütün olarak ele almıştır. Ona göre, erken ortaçağda Britanya, yalnızca tarih ve kurumlar değil, aynı zamanda orada yaşayan bütün halklara ait edebiyat, arkeoloji, sanat, dil, yer adları gibi birçok öğenin toplamı demekti. Chadwick ayrıca, Cambridge’deki Arkeoloji ve Antropoloji Okulu’nun B Bölümü’nün de kurucusudur.